स्केबिज [Scabies] एक सामान्य छालाको रोग हो जुन सानो परजीवी माइट (mite) को कारणले हुन्छ। यो रोग नेपालमा धेरै मानिसहरूमा देखिन्छ, विशेष गरी जहाँ सरसफाइको कमी छ। स्केबिज [Scabies] सजिलै एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सर्न सक्छ, त्यसैले यसको बारेमा जानकारी हुनु र समयमै उपचार गर्नु महत्त्वपूर्ण छ। यो छालाको संक्रमणले धेरै चिलाउने समस्या ल्याउँछ र यसले दैनिक जीवनमा असर पार्न सक्छ। तर, सही निदान र उपचारले स्केबिज [Scabies] लाई पूर्ण रूपमा निको पार्न सकिन्छ। यो समस्या धेरै सामान्य भए पनि, तपाईंको जीवनमा असुविधा ल्याउन सक्छ। तर चिन्ता नलिनुहोस्, सही जानकारी र उपचारले यसलाई सजिलै नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। स्केबिज [Scabies] एक प्रकारको छालाको संक्रमण हो जुन 'सार्कोप्टेस स्क्याबी' [Sarcoptes scabiei] नामक सानो माइटले गर्दा हुन्छ। यी माइटहरू छालाको सतहमा बस्छन् र त्यहाँ प्वाल पार्छन्, जसले गर्दा चिलाउने समस्या हुन्छ। यो संक्रमण धेरै नै संक्रामक हुन्छ र सजिलै एक व्यक्तिबाट अर्को व्यक्तिमा सर्न सक्छ, विशेष गरी नजिकको शारीरिक सम्पर्कबाट। स्केबिज [Scabies] अन्य छालाको समस्या जस्तै एलर्जी [Allergy] वा एक्जिमा [Eczema] जस्तो देखिन सक्छ, तर यो परजीवीको कारणले हुने संक्रमण हो। तपाईंलाई कुन प्रकारको छालाको समस्या छ भनेर बुझ्दा उपचार सजिलो हुन्छ। डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोस्, तपाईं एक्लै हुनुहुन्न। लक्षणहरू (Symptoms): तीव्र चिलाउने, विशेष गरी राति [Intense itching, especially at night] छालामा स-साना रातो बिबिराहरू [Small red bumps on the skin] छालाको सतहमा पातलो, अनियमित रेखा (माइटले बनाएको सुरुङ) [Thin, irregular tracks on the skin surface (burrows made by mites)] घाँटी, काखी, नाडी, औंलाको बीचमा, कम्मर र जननांग वरपर बिबिराहरू देखिनु [Rashes appearing on the neck, armpits, wrists, between fingers, waist, and genitals] जटिलताहरू (Complications): दोस्रो संक्रमण [Secondary Infections]: चिलाउने ठाउँमा किटाणु प्रवेश गर्नाले छालामा संक्रमण हुन सक्छ। नर्वेको स्केबिज [Norwegian Scabies/Crusted Scabies]: कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली भएका व्यक्तिहरूमा यो गम्भीर प्रकारको स्केबिज हुन सक्छ, जसमा छालामा बाक्लो पाप्रा जम्छ र धेरै माइटहरू हुन्छन्। पोस्ट-इन्फ्लेमेटरी हाइपरपिग्मेन्टेशन [Post-inflammatory Hyperpigmentation]: संक्रमण निको भएपछि छालामा कालो दागहरू देखिन सक्छन्। एक्जिमाटाइजेशन [Eczematization]: लगातार चिलाउने कारणले छाला एक्जिमा जस्तो देखिन सक्छ। यी लक्षणहरू बारम्बार वा गम्भीर भए तुरुन्त डाक्टरलाई देखाउनुहोस्। यी जटिलताहरू रोक्न समयमै उपचार आवश्यक छ। चिन्ता नलिनुहोस्, डाक्टरको सहयोगले यी समस्या टार्न सकिन्छ। स्केबिज [Scabies] को मुख्य कारण सार्कोप्टेस स्क्याबी [Sarcoptes scabiei] नामक माइट हो। यो माइट छालामा प्वाल पारेर बस्छ र त्यहीँ अण्डा दिन्छ, जसले गर्दा छालामा चिलाउने र बिबिराहरू आउने समस्या हुन्छ। जोखिम कारकहरू (Risk Factors): नजिकको शारीरिक सम्पर्क [Close physical contact]: संक्रमित व्यक्तिसँगको प्रत्यक्ष सम्पर्कले स्केबिज सर्ने सम्भावना बढाउँछ। कमजोर सरसफाइ [Poor hygiene]: सरसफाइको कमीले माइटहरूलाई फैलिन सजिलो बनाउँछ। भीडभाड भएको ठाउँमा बस्ने [Living in crowded conditions]: छात्रावास, जेल, र शिशु स्याहार केन्द्रहरू जस्ता ठाउँहरूमा स्केबिज फैलिन सक्ने सम्भावना बढी हुन्छ। कमजोर प्रतिरक्षा प्रणाली [Weakened immune system]: एचआईभी [HIV], क्यान्सर [Cancer] वा अन्य रोगहरूले प्रतिरक्षा प्रणाली कमजोर भएका व्यक्तिहरूमा स्केबिजको जोखिम बढ्छ। यी कारणहरू हाम्रो दैनिकीसँग जोडिएका हुन्छन्। साना सुधारहरूले पनि ठूलो फरक पार्न सक्छ — तपाईं आफ्नो स्वास्थ्यमा नियन्त्रण राख्न सक्नुहुन्छ। स्केबिज [Scabies] को निदान सामान्यतया शारीरिक परीक्षण र लक्षणहरूको आधारमा गरिन्छ। डाक्टरले छालाको जाँच गरेर माइटहरू वा तिनीहरूले बनाएको सुरुङहरू हेर्न सक्छन्। छालाको स्क्र्यापिङ [Skin Scraping]: डाक्टरले छालाको सानो नमूना लिएर माइक्रोस्कोप [Microscope] मुनि जाँच्न सक्छन्, ताकि माइटहरू र तिनीहरूका अण्डाहरू देख्न सकियोस्।...

डाक्टरसँग परामर्श गर्न तयार हुनुहुन्छ?

डाक्टर खोज्नुहोस्