नवजात शिशुमा जन्डिस [Neonatal Jaundice] एक सामान्य अवस्था हो जसमा शिशुको छाला र आँखाको सेतो भाग पहेलो देखिन्छ। यो समस्या नेपालमा धेरै शिशुहरूमा देखिन्छ। जन्डिस [Jaundice] प्रायः शिशुको जन्म भएको केही दिनभित्र देखा पर्दछ र सामान्यतया आफैं निको हुन्छ। तर, केही अवस्थामा यसलाई उपचारको आवश्यकता पर्न सक्छ। यो समस्या धेरै सामान्य भए पनि, तपाईंको शिशुको स्वास्थ्यको लागि समयमै ध्यान दिनु आवश्यक छ। तर चिन्ता नलिनुहोस्, सही जानकारी र उपचारले यसलाई सजिलै नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। यो जानकारी तपाईंलाई नवजात शिशुमा जन्डिस [Neonatal Jaundice] बारे बुझ्न र आवश्यक कदम चाल्न मद्दत गर्ने उद्देश्यले तयार पारिएको हो। नवजात शिशुमा जन्डिस [Neonatal Jaundice] भनेको शिशुको रगतमा बिलिरुबिन [Bilirubin] नामक तत्वको मात्रा बढ्नु हो। बिलिरुबिन [Bilirubin] रातो रक्तकोषहरू [Red Blood Cells] टुक्रिएपछि बन्ने पहेंलो रङ्गको पदार्थ हो। यो सामान्यतया कलेजो [Liver] द्वारा प्रशोधन भएर शरीरबाट बाहिर निस्किन्छ। तर, नवजात शिशुको कलेजो [Liver] पूर्ण रूपमा विकसित नभएको हुनाले बिलिरुबिन [Bilirubin] लाई राम्ररी प्रशोधन गर्न सक्दैन, जसले गर्दा जन्डिस [Jaundice] देखिन्छ। यो समस्या सामान्यतया दुई प्रकारको हुन्छ: शारीरिक जन्डिस [Physiological Jaundice] र रोग सम्बन्धी जन्डिस [Pathological Jaundice]। शारीरिक जन्डिस [Physiological Jaundice] सामान्यतया जन्मको २-३ दिनमा देखा पर्छ र एक हप्तामा आफैं निको हुन्छ। रोग सम्बन्धी जन्डिस [Pathological Jaundice] भने जन्मको २४ घण्टाभित्र देखा पर्छ र यसलाई उपचारको आवश्यकता पर्दछ। यो समस्या अन्य सामान्य समस्या जस्तै रुघाखोकी जस्तो होइन, तर यसलाई समयमै पहिचान गरी उपचार नगरेमा जटिलताहरू निम्त्याउन सक्छ। त्यसैले, शिशुमा जन्डिस [Jaundice] देखिएमा तुरुन्तै डाक्टरको सल्लाह लिनुहोस्। तपाईंलाई कुन प्रकारको जन्डिस [Jaundice] छ भनेर बुझ्दा उपचार सजिलो हुन्छ। डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोस्, तपाईं एक्लै हुनुहुन्न। लक्षणहरू (Symptoms): छाला र आँखाको सेतो भाग पहेलो हुनु [Yellowing of skin and whites of eyes] शिशुलाई दूध चुस्न गाह्रो हुनु [Difficulty in feeding] धेरै निदाउनु [Excessive sleepiness] कम सक्रिय हुनु [Lethargy] गाढा रङ्गको पिसाब आउनु [Dark urine] पहेंलो दिसा [Pale stools] 👉 यी लक्षणहरू बारम्बार वा गम्भीर भए तुरुन्त डाक्टरलाई देखाउनुहोस्। जटिलताहरू (Complications): यदि नवजात शिशुमा जन्डिस [Neonatal Jaundice] को समयमै उपचार गरिएन भने निम्न जटिलताहरू देखा पर्न सक्छन्: कर्निक्टेरस [Kernicterus]: यो अवस्थामा बिलिरुबिन [Bilirubin] ले मस्तिष्कलाई क्षति पुर्याउँछ, जसले गर्दा शारीरिक र मानसिक विकासमा असर पर्छ। सेरेब्रल पाल्सी [Cerebral Palsy]: मस्तिष्कको क्षतिले गर्दा शारीरिक गतिविधिमा समस्या आउन सक्छ। श्रवणशक्ति गुम्नु [Hearing Loss]: जन्डिस [Jaundice] को कारणले श्रवणशक्तिमा कमी आउन सक्छ। मानसिक कमजोरी [Mental Retardation]: मस्तिष्कको विकासमा असर पर्दा मानसिक कमजोरी हुन सक्छ। यी जटिलताहरू रोक्न समयमै उपचार आवश्यक छ। चिन्ता नलिनुहोस्, डाक्टरको सहयोगले यी समस्या टार्न सकिन्छ। नवजात शिशुमा जन्डिस [Neonatal Jaundice] हुनुका धेरै कारणहरू हुन सक्छन्। यहाँ केही मुख्य कारणहरू उल्लेख गरिएका छन्: शारीरिक कारणहरू: समय नपुगी जन्मिनु [Premature birth]: समय नपुगी जन्मिएका शिशुहरूको कलेजो [Liver] पूर्ण रूपमा विकसित नभएको हुनाले बिलिरुबिन [Bilirubin] प्रशोधन गर्न गाह्रो हुन्छ। आमा र शिशुको रगत समूह नमिल्नु [Blood group incompatibility]: आमा र शिशुको रगत समूह नमिल्दा शिशुको रगतमा रातो रक्तकोषहरू [Red Blood Cells] छिटो टुट्छन्, जसले जन्डिस [Jaundice] निम्त्याउँछ। जन्मको समयमा चोटपटक [Birth trauma]: जन्मको समयमा शिशुलाई चोटपटक लागेमा रातो रक्तकोषहरू [Red Blood Cells] टुट्छन् र बिलिरुबिन [Bilirubin] को मात्रा बढ्छ। जीवनशैली र वातावरणीय कारणहरू: पर्याप्त स्तनपान नगराउनु [Insufficient breastfeeding]: शिशुलाई पर्याप्त मात्रामा स्तनपान नगराएमा बिलिरुबिन [Bilirubin] शरीरबाट बाहिर निस्कन पाउँदैन। संक्रमण [Infection]: शिशुलाई...

डाक्टरसँग परामर्श गर्न तयार हुनुहुन्छ?

डाक्टर खोज्नुहोस्