गर्भावस्थामा ग्रुप बी स्ट्रेप्टोकोकस संक्रमण [Group B Streptococcus (GBS) Infection in Pregnancy] एक सामान्य समस्या हो। यो संक्रमण आमाबाट बच्चामा सर्ने सम्भावना हुन्छ र यसले नवजात शिशुमा गम्भीर स्वास्थ्य समस्याहरू निम्त्याउन सक्छ। नेपालमा गर्भावस्थामा संक्रमणको जोखिम उच्च रहेकोले यस बारे जानकारी हुनु आवश्यक छ। यो समस्या धेरै सामान्य भए पनि, तपाईंको जीवनमा असुविधा ल्याउन सक्छ। तर चिन्ता नलिनुहोस्, सही जानकारी र उपचारले यसलाई सजिलै नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। ग्रुप बी स्ट्रेप्टोकोकस [Group B Streptococcus (GBS)] एक प्रकारको ब्याक्टेरिया हो जुन धेरै स्वस्थ मानिसहरूको शरीरमा सामान्य रूपमा पाइन्छ। यो ब्याक्टेरिया प्रायः योनि [vagina] र मलद्वार [rectum] मा हुन्छ। धेरैजसो मानिसहरूमा यसले कुनै समस्या गर्दैन, तर गर्भावस्थामा यो संक्रमण आमा र बच्चा दुवैको लागि जोखिमपूर्ण हुन सक्छ। यो संक्रमण सामान्य रुघाखोकी जस्तो होइन, त्यसैले यसलाई हेलचेक्र्याइँ गर्नु हुँदैन। तपाईंलाई कुन प्रकारको संक्रमण छ भनेर बुझ्दा उपचार सजिलो हुन्छ। डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोस्, तपाईं एक्लै हुनुहुन्न। लक्षणहरू (Symptoms): धेरैजसो महिलाहरूमा कुनै लक्षण नदेखिनु [No symptoms in most women] योनि स्राव बढ्नु [Increased vaginal discharge] पिसाब गर्दा पोल्नु [Painful urination] ज्वरो आउनु [Fever] पेट दुख्नु [Abdominal pain] 👉 यी लक्षणहरू बारम्बार वा गम्भीर भए तुरुन्त डाक्टरलाई देखाउनुहोस्। जटिलताहरू (Complications): आमालाई हुने जटिलताहरू: गर्भाशयको संक्रमण [Uterine infection] रक्त संक्रमण [Sepsis] निमोनिया [Pneumonia] बच्चालाई हुने जटिलताहरू: समय अगावै जन्म [Preterm birth] निमोनिया [Pneumonia] मेनिन्जाइटिस [Meningitis] रक्त संक्रमण [Sepsis] मृत्यु [Death] यी जटिलताहरू रोक्न समयमै उपचार आवश्यक छ। चिन्ता नलिनुहोस्, डाक्टरको सहयोगले यी समस्या टार्न सकिन्छ। ग्रुप बी स्ट्रेप्टोकोकस [Group B Streptococcus (GBS)] ब्याक्टेरियाको कारणले यो संक्रमण हुन्छ। यो ब्याक्टेरिया सामान्यतया योनि र मलद्वारमा पाइन्छ। जोखिम कारकहरू: पहिला GBS संक्रमण भएको [Previous GBS infection] समय अगावै बच्चा जन्मिएको [Preterm labor] प्रसवको समयमा ज्वरो आएको [Fever during labor] पानीको थैली फुटेको १८ घण्टा भन्दा बढी भएको [Rupture of membranes more than 18 hours before delivery] यी कारणहरू हाम्रो दैनिकीसँग जोडिएका हुन्छन्। साना सुधारहरूले पनि ठूलो फरक पार्न सक्छ — तपाईं आफ्नो स्वास्थ्यमा नियन्त्रण राख्न सक्नुहुन्छ। गर्भावस्थामा GBS संक्रमणको निदान गर्न योनि र मलद्वारको स्वाब [vaginal and rectal swab] परीक्षण गरिन्छ। यो परीक्षण गर्भावस्थाको ३५ देखि ३७ हप्ताको बीचमा गरिन्छ। परीक्षणहरू: योनि र मलद्वारको स्वाब [Vaginal and rectal swab] यी परीक्षणहरूले अन्य गम्भीर समस्या पत्ता लगाउन मद्दत गर्छन्। परीक्षणहरू सामान्यतया सजिला र सुरक्षित हुन्छन्। यसले तपाईंलाई स्पष्ट उत्तर दिन्छ, जसले उपचारलाई अझ प्रभावकारी बनाउँछ। गर्भावस्थामा GBS संक्रमणको उपचार एन्टिबायोटिक [antibiotics] औषधिहरू प्रयोग गरेर गरिन्छ। यो औषधि प्रसवको समयमा नसाबाट [intravenously] दिइन्छ। औषधि उपचार (Medicinal Treatments): पेनिसिलिन [Penicillin]: यो GBS संक्रमणको लागि सबैभन्दा सामान्य रूपमा प्रयोग गरिने एन्टिबायोटिक हो। एम्पिसिलिन [Ampicillin]: यो पेनिसिलिन जस्तै हो र पेनिसिलिन एलर्जी भएका महिलाहरूलाई दिइन्छ। क्लिन्डामाइसिन [Clindamycin]: यो पेनिसिलिन एलर्जी भएका महिलाहरूलाई दिइन्छ। गैर-औषधि उपचार (Non-Medicinal Treatments): पर्याप्त आराम [Adequate rest] प्रशस्त पानी पिउनुहोस् [Drink plenty of water] सन्तुलित भोजन [Balanced diet] कहिले डाक्टरलाई देखाउने (When to Seek Medical Help): ज्वरो आएमा [If you have a fever] पेट दुखेमा [If you have abdominal pain] योनि स्राव बढेमा [If you have increased vaginal discharge] गम्भीर लक्षण देखिएमा तुरुन्त स्वास्थ्यकर्मी वा अस्पतालमा सम्पर्क गर्नुहोस्। आहार र जीवनशैली (Diet & Lifestyle): सन्तुलित भोजन [Balanced diet]: फलफूल, तरकारी र अन्न समावेश गर्नुहोस्। प्रशस्त पानी पिउनुहोस् [Drink plenty of water]: दिनमा...
Group B Streptococcus (GBS) Infection in Pregnancy