ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] एक सामान्य समस्या हो जसमा पेटको भित्री तह (gastric mucosa) मा सूजन हुन्छ। यो समस्या नेपालमा धेरै मानिसहरूलाई हुने गरेको छ। ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] हुँदा पेट दुख्ने, बान्ता हुने, र पेट फुल्ने जस्ता लक्षणहरू देखिन्छन्। यो समस्या अचानक (acute) वा लामो समयसम्म (chronic) रहन सक्छ। यो समस्या धेरै सामान्य भए पनि, तपाईंको जीवनमा असुविधा ल्याउन सक्छ। तर चिन्ता नलिनुहोस्, सही जानकारी र उपचारले यसलाई सजिलै नियन्त्रण गर्न सकिन्छ। ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] भनेको पेटको भित्री तहमा हुने सूजन हो। हाम्रो पेटको भित्री तहले पेटलाई एसिड [Acid] र अन्य पाचन रसहरूबाट बचाउँछ। जब यो तहमा सूजन हुन्छ, तब ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] हुन्छ। यो समस्या धेरै कारणले हुन सक्छ, जस्तै ब्याक्टेरियाको संक्रमण (Helicobacter pylori), दुखाइ कम गर्ने औषधिहरूको अत्यधिक प्रयोग, अत्यधिक मदिरा सेवन, र तनाव। ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] लाई सामान्यतया पेटको एसिडिटी [Acidity] वा अपच [Indigestion] सँग तुलना गरिन्छ, तर यो भन्दा अलि गम्भीर अवस्था हो। एसिडिटी [Acidity] मा पेटमा एसिडको मात्रा बढ्छ, तर ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] मा पेटको भित्री तह नै सुन्निएको हुन्छ। तपाईंलाई कुन प्रकारको पेटको समस्या छ भनेर बुझ्दा उपचार सजिलो हुन्छ। डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोस्, तपाईं एक्लै हुनुहुन्न। लक्षणहरू (Symptoms): पेट दुख्ने [Stomach Pain] बान्ता हुने [Vomiting] पेट फुल्ने [Bloating] वाकवाकी लाग्ने [Nausea] भोक नलाग्ने [Loss of Appetite] छाती पोल्ने [Heartburn] कालो दिसा आउने [Black Stool] (गम्भीर अवस्थामा) जटिलताहरू (Complications): यदि ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] को समयमै उपचार गरिएन भने, यसले निम्न जटिलताहरू निम्त्याउन सक्छ: पेटमा अल्सर [Peptic Ulcer] पेटबाट रक्तस्राव [Stomach Bleeding] एनिमिया [Anemia] (रक्तअल्पता) पेटको क्यान्सर [Stomach Cancer] (धेरै दुर्लभ अवस्थामा) यी लक्षणहरू बारम्बार वा गम्भीर भए तुरुन्त डाक्टरलाई देखाउनुहोस्। यी जटिलताहरू रोक्न समयमै उपचार आवश्यक छ। चिन्ता नलिनुहोस्, डाक्टरको सहयोगले यी समस्या टार्न सकिन्छ। ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] धेरै कारणले हुन सक्छ। यहाँ केही मुख्य कारणहरू उल्लेख गरिएका छन्: संक्रमण (Infection): हेलिकोब्याक्टर पाइलोरी [Helicobacter pylori (H. pylori)] नामक ब्याक्टेरियाको संक्रमण ग्यास्ट्राइटिसको प्रमुख कारण हो। दुखाइ कम गर्ने औषधि (Painkillers): आइबुप्रोफेन [Ibuprofen] र एस्पिरिन [Aspirin] जस्ता नन-स्टेरोइडल एन्टी-इन्फ्लेमेटरी ड्रग्स [Non-steroidal anti-inflammatory drugs (NSAIDs)] को अत्यधिक प्रयोगले पेटको भित्री तहलाई क्षति पुर्याउँछ। अत्यधिक मदिरा सेवन (Excessive Alcohol Consumption): धेरै मदिरा सेवनले पेटको भित्री तहमा सूजन गराउँछ। तनाव (Stress): दीर्घकालीन तनावले पनि ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] निम्त्याउन सक्छ। अन्य मेडिकल अवस्थाहरू (Other Medical Conditions): अटोइम्यून रोग [Autoimmune diseases], क्रोहन रोग [Crohn's disease], र एचआईभी/एड्स [HIV/AIDS] जस्ता अवस्थाहरूले ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] को जोखिम बढाउँछन्। यी कारणहरू हाम्रो दैनिकीसँग जोडिएका हुन्छन्। साना सुधारहरूले पनि ठूलो फरक पार्न सक्छ — तपाईं आफ्नो स्वास्थ्यमा नियन्त्रण राख्न सक्नुहुन्छ। ग्यास्ट्राइटिस [Gastritis] को निदान गर्न डाक्टरले निम्न परीक्षणहरू गर्न सक्छन्: शारीरिक परीक्षण (Physical Examination): डाक्टरले तपाईंका लक्षणहरूको बारेमा सोध्छन् र शारीरिक परीक्षण गर्छन्। रक्त परीक्षण (Blood Test): रक्त परीक्षणले एच. पाइलोरी [H. pylori] संक्रमण पत्ता लगाउन र एनिमिया [Anemia] जाँच गर्न मद्दत गर्छ। दिसा परीक्षण (Stool Test): दिसा परीक्षणले एच. पाइलोरी [H. pylori] संक्रमण पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ। इन्डोस्कोपी (Endoscopy): इन्डोस्कोपीमा, डाक्टरले एउटा सानो, लचिलो ट्यूब (endoscope) लाई मुखबाट पेटमा छिराएर पेटको भित्री तहको जाँच गर्छन्। यसले सूजन, अल्सर [Ulcer], वा अन्य समस्याहरू पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ। बायोप्सी (Biopsy): इन्डोस्कोपीको समयमा, डाक्टरले पेटको भित्री तहको सानो नमूना (biopsy) लिएर परीक्षणको लागि पठाउन सक्छन्। यसले क्यान्सर [Cancer] जस्ता अन्य अवस्थाहरू पत्ता लगाउन मद्दत गर्छ। यी परीक्षणहरूले अन्य गम्भीर...

डाक्टरसँग परामर्श गर्न तयार हुनुहुन्छ?

डाक्टर खोज्नुहोस्